استاد محمود پاینده شاعر ،مردم شناس ،فرهنگ نویس ،مورخ و خوشنویس از نخستین پیروان شعر نیمایی بود. با درگذشت اندوهبارش شعر امروز ایران ،عرصه پژوهش های تاریخی و شعر و ادبیات گیلکی یکی از فرزندان فرهیخته خود را از دست داده است.
محمود پاینده در 12 آذر 1310 در لنگرود بدنیا آمد.تحصیلات ابتدایی را به سال 1317 در زادگاه خود آغاز نمود اما پس از پنج سال به سبب بیماری مدرسه را رها کرد. پس از دو سال ترک تحصیل، دوباره به دبیرستان رفت.اندیشه های جدیدی که بر اثر تحولات و دگرگونی های اجتماعی در شوروی سابق پدید آمده بود در بالا رفتن سطح فرهنگ و آگاهی های اجتماعی مردم گیلان تاثیری بسزا داشت. پاینده در چنان محیط فرهنگ ای بالید. دهه 1320، سال های پر تکا پوی مبارزات سیاسی ملت ایران بود ، که در طی آن احزاب ،سازمان های سیاسی و ایدئولوژیهای گوناگون پدید آمدند.پاینده که سخت معتقد بود یگانه راه پیشرفت و ترقی کشور بالا بردن سطح علم و فرهنگ و مبارزه با جهل است به کارهای فرهنگی رو آورد.شعر و شاعری را در همین سال ها با روزنامه چلنگر افراشته آغاز کرد و شیوه شاعری را از او آموخت. پس از کودتای 28 مرداد 1332 دیگر بار ناگزیر به ترک تحصیل و به اجبار راهی تهران شد.در سالهای 1333-1344 با اهل قلم در تهران آشنا گردید و در مجله امید ایران شروع به کار کرد.او در طول یک سال انتشار مجله امید ایران به سال 1333 سیصدو بیست ونه مضمون اجتماعی را در سه هزار و چهار صد و نود دو بیت شعر سرود و به خوانندگان امید ایران تقدیم کرد.
در دی ماه 1337 کتاب کوچکی به نام نغمه های زندگی منتشرشد که در آن ،سرودهای شاعرانی که شعرشان در مجله امید ایران چاپ می شد گرد آمده بود .
برای گذران زندگی به کارهای مختلفی دست زد .از جمله حسابداری ، نقاشی و تابلو نویسی و خوشنویسی را در در انجمن خوشنویسان نزد استادانی چون ابراهیم بوذری ،حسین میرخانی و عبدالله فرادی آموخت.
پاینده از شاعران خوش قریحه گیلکی و فارسی بود. شعر کهن و نو را خوب می شناخت و در قصیده ،غزل ،رباعی و دوبیتی اشعاری سروده است،اما شیوه شعر نیمایی را بیشتر می پسندید.
اشعار گیلکی او ،شیوا سلیس و آکنده از مضامین دلنشین مردم پسند است. در طنز نیز دستی توانا داشت.طنز او در طعنه بر نابسامانی بود و هجای در افشای نا برابری های اجتماعی.
نخستین مجموعه اشعار فارسی او گل عصیان (مجموعه 22 شعر) با مقدمه پرویز جهانگیر در 1334 منتشر شد. دو سال بعد نیز کتاب کوچکی به نام ترانه های گیلکی (شامل 44 دوبیتی) از ناصر فرهادیان لنگرودی ،شهدی لنگرودی و محمود پاینده منتشر شد که افزون بر مقدمه ، 15 ترانه اوست.
دو منظومه گیلکی به نام های یه شو بشوم روخئونه (شبی به رودخانه رفتم) و لیله کوه (لیلا کوه) سرود.نخستین منظومه در 1338 سروده شد و شاعر ،خود آن را به فارسی برگرداند و در بهار 1358 منتشر کرد ؛ محتوای شعر بیانگر اندیشه ای سیاسی است و رودخانه از ستم و ظلم حاکم سخن می گوید.
دومین منظومه که در 1347 سروده شد نخستین بار در 1358 به چاپ رسید . درونمایه لیله کوه باورهای مردم گیلان است .کاملترین مجموعه اشعارش گیلوا نام دارد که مشتمل بر 94 شعر است: 9 غزل،3 دوبیتی، 25 چهار پاره و 53 شعر در قالب نیمایی ،یک قطعه و سه شعر گیلکی ،تاریخ نخستین شعر 1333 و آخرین آن آبان 1376 است.
پاینده بعد ها به میدان پژوهش ، به ویژه در فرهنگ عامه گام نهاد و با همه توان سال ها به گرد آوری فرهنگ عامه گیلان پرداخت.
پاینده در 67 سالگی در شامگاه 27 آبان 1377 در تهران درگذشت و در زادگاه خود به خاک سپرده شد «و بزرگا مردا که او بود!»
